XX ғ. екінші жартысындағы Қазақстанның ғылымы, әдебиеті және өнері


Ответ:ХХ ғасырдағы қазақ әдебиетіХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиеті тарихы– әдеби ағымдар өзара айқасқан,ақын-жазушының әр түрлі бағыт ұстаған,атқарарархиві,қарап оқыр кітабы,жарық көргенбаспасөзі мол,қысқасы бейнеті белуарданкелетін күрделі кезең.Осы тұстағы қазақәдебиеті өзіне дейінгі ұлттықәдебиетіміздің бар асылын,үлгілі дәстүрінала отыра,дәуірге сай жаңа көркемдікмүмкіндіктерді ашты.Әсіресе мұндағы Абайөнегесінің құнарлы болғанын атап айтқанабзал.Жаңа ғасыр табалдырығыншығармашылық талаппен аттаған жас ақынжазушылардың қай-қайсыда Абайды өзінепір тұтты.[1]20 ғасырдың басындағы қазақ әдебиеті ұлыАбайдың ағартушылық, демократиялықдәстүрін жалғастыра отырып,отаршылдыққа қарсы күрес пентәуелсіздікті аңсау идеясын ашық жәнебатыл көтерді. АхметБайтұрсынов,Міржақып Дулатов қазақхалқының тарихи-мәдени дамудан кенжеқалып,қараңғылықта отырған күйінсуреттеп, елді өнер-білімгеүгіттеді.Жаңалыққа енжар,ұйқыда жатқанқазақтың бірі «Маса» боп құлағынаызыңдап,бірі «Оян, қазақ» деп, бардауысымен жар салады.[2]Ғасыр басында әдебиетке келген ақын-жазушылардың барлығы да осы дүбірмен оянғандареді. Сұлтанмахмұт Торайғыров қазақ әдебиетіненкөркемдік-эстетикалық тұрғыдан байытып,жаңажырлардың туып, жетілуіне үлес қосты.Әдебиеттегі сыншылдық бағытты дамытып,ағартушылық идеяны көркем сөз арқылыөрістетуге С.Дөнентаев,М.Сералин, С.Көбеев, Б.Өтетілеуов, Т.Ізтілеуов,Н.Орманбетұлы, Б.Күлеев т.б елеулі еңбек сіңірді.[3]Шәкәрім Құдайбердіұлы (1858-1931)ХХ ғасырдың басында өмір сүрген әрі лирик,әрі философ,тарихшы, ғалы-зерттеуші,тере ң ойшыл а қын, қаза қты ң бес арысыны ң бірі Ш әк әрім Құдайберді ұлыәрдайым халықтан қол үзбеді.Оның әшкерлейтіні де халы қ басында ғы кемшілік, ма қтан т ұтары да халы қты қ қазына. Әр кезе ңде жазыл ған «Бай мен қона қ»,«Партия адамы», «Өкінішті өмір», «Қазақ», «Насихат», «Та ғы сорлы қазақ», «Қош,ж ұртым» т әрізді өлеңдерінде ұлтыны ң басында ғы х әлді шыншылды қпенбейнелеп береді.Өзінің осы бағыттағы өлеңдерінде ақын сол кезе ңдегі қоғамды қ психологияны дәлме-д әл бере біледі. [5]Ахмет Байтұрсынов (1873-1937)Ақын,әдебиет зерттеушісі ғалым,қазақ тіл білімініңатасы,түркітанушы,публицист,педагог,аудармашы,қоғам қайраткері АхметБайтұрсыновтың ғалымдық,ақындық,публицистік,қайраткерлік істері өззаманында аса жоғары бағаланған.20ғасырдың басындағы қазақ әдебиетінбостандық пен тәуелсіздік идеясыменбайытқан. Қазақ әдебиеті тарихындаАбайдың орны қандай болса, қазақтілі мен мәдениеті тарихында АхметБайтұрсыновтың орны сондай.Оныңөмірбаяны, тірлік-тынысы, ой-арманытуған халқына деген қалтқысызқызметтен тұрады.[6]Міржақып Дулатов (1885-1935)Міржақып Дулатов қазақтың асакөрнекті ағартушысы,қоғамқайраткері,ақын,жазушы,жалынкөсемсөз шебері.Ақын әдебиет пенмәдениетте жаңа демократиялықбағыттың кеңінен, орын алыпдамуына зор үлес қосты. Бұл идея«Оян, қазақ» атты өлеңдержинағында (1909жылы) қуатты ұранболып естілді. Оның шығармаларымен оқулықтары, қазақ даласынакеңінен тарап,өлке халқыныңоянуына,саяси-күреске араласуынаүлкен әсерін тигізді.[7]Жүсіпбек Аймауытов (1889-1931)ХХ ғасырдағы қазақтың көрнектіжазушысы, қазақ әдебиетінің алтынқорына керемет көркем әдеби шығармаларқосқан,сан қырлы дарынның бірі –Жүсіпбек Аймауытов.Өзін әдебиеттешағын әңгіме жанрындағы шеберлігіментаныта білген. «Елес», «Әнші»,«Қартқожа», «Ақ білек», «Күнікейдіңжазығы» шығармаларынығ қай-қайсындада азаттық идеясы көрініс табады.ХХғасырдың бас кезіндегі әдебиеттіңкөшбасшысына айналған жазушыәдебиеттің барлық жанрында дерліктейеңбек етті және өзі қалам тартқанжанрдың қай-қайсын да болсын, көрнектітуындылыр жазады.[8]

Оценить ответ
Не устраивает ответ?

Если твой вопрос не раскрыт полностью, то попробуй воспользоваться поиском на сайте и найти другие ответы по предмету Қазақ тiлi.

Найти другие ответы

Загрузить картинку (не более 2мб)
Недавние вопросы
Другие вопросы в категории Қазақ тiлi
Вопросы из других категорий

Алгебра, опубликовано 13.06.2019

Помогите пожалуйста​